Po co tak naprawdę powstało Google Chrome

Tak, wszyscy napisali już o przeglądarce Google. Skoro emocje już opadły, chętnie wrzucę swoje trzy grosze, bo – jak to zwykle w przypadku produktów Google bywa – Chrome to nie tylko przeglądarka ale niecny plan przejęcia kontroli nad światem. Tak z lekkim przymrużeniem oka, oczywiście – ale fakt faktem, premiera Chrome ma drugie dno, tu nie chodzi tylko o przeglądarkę.

Całkiem niezła przeglądarka

Zacznijmy jednak od powierzchowności. Google Chrome to przede wszystkim całkiem dobra przeglądarka. Czerpiąc z tego, co najlepsze u konkurencji (ale implementując to lepiej) i dodając kilka swoich pomysłów, Google stworzyło produkt, z którym naprawdę dobrze się pracuje. Pasek adresu/wyszukiwania jest genialny i po kilku chwilach przyzwyczajasz się tak, że nie chcesz wracać do Firefoxa (wersji Chrome na OS X jeszcze niestety nie ma). Strona startowa jest świetna – i niech Opera mówi sobie co chce, że to zapożyczenie od nich – nie liczy się pomysł, tylko wykonanie.

Niektóre inne rzeczy oferowane przez Chrome też już wcześniej widzieliśmy. Wyciąganie kart z okna i robienie z nich nowych okien działa prawie dokładnie tak jak w Safari. Tryb prywatny czyli “porn mode” to również coś, co od dłuższego czasu ma Safari (większość pisze, że to zapożyczenie z Internet Explorera, ale IE to przecież podpatrzył w Safari). Tworzenie ze strony www samodzielnej aplikacji, bez interfejsu przeglądarki, uruchamianej skrótem z pulpitu i możliwej do przełączania Alt+Tab tak jak w przypadku każdej innej aplikacji też już widzieliśmy, ale zawsze jako osobne narzędzia – nigdy dotąd wbudowane w przeglądarkę.

Tak, twórcy Chrome zdecydowanie wybrali to co najlepsze z istniejących produktów i zaimplementowali to lepiej niż konkurencja w produkcie, który jest dziesięć razy szybszy. Bo Chrome jest naprawdę szybki. Uruchamianie, otwieranie kart, wyświetlanie stron, działanie aplikacji napisanych w JavaScript, to wszystko dzieje się nieporównywalnie szybciej niż w ślamazarnych Internet Explorerze i Firefoxie.

Stabilność i szybkość

Tu dochodzimy do najważniejszej rzeczy w Chrome. Przeglądarka Google jest niesamowicie szybka i reklamowana jest jako bardzo stabilna. Google zauważyło, że dzisiejszy web wygląda zupełnie inaczej niż w czasach, gdy powstawały dzisiejsze przeglądarki. Kiedyś internet tworzyły statyczne strony, czasem z niewielkimi dodatkami JavaScript realizującymi niezbyt skomplikowane rzeczy. Dzisiaj coraz więcej stron to tak naprawdę rozbudowane aplikacje, które wymagają znacznie więcej od silników JavaScript przeglądarek – a te zwykle dobudowane są na dokładkę, działają potwornie niewydajnie, a zawieszenie jednego skryptu potrafi zawiesić całą przeglądarkę.

Google postanowiło to zmienić. Zamiast upakowywać przeglądarkę fajerwerkami, dostarczyli tylko najistotniejsze rzeczy, osiągając dzięki temu szybkość (naprawdę nie potrzebuję klienta torrent w przeglądarce – patrz Opera). Do renderowania HTML użyli open-sourcowego WebKit od Apple, który jest najszybszym silnikiem HTML. Do JavaScript użyli wirtualnej maszyny V8, która w zupełnie nowy sposób przetwarza kod JS i osiąga dzięki temu ponadprzeciętną prędkość – właśnie do tego została od samego początku zaprojektowana. W ten sposób Chrome stało się najszybszą przeglądarką aktualnie dostępną na rynku. Tę różnicę widać gołym okiem nawet przy normalnym chodzeniu po sieci, ale jeszcze bardziej widać ją w trakcie pracy z rozbudowanymi i wymagającymi aplikacjami webowymi.

Najważniejszą jednak rzeczą jest stabilność. Wszystkim chyba zdarza się, że mając otworzonych wiele zakładek z różnymi stronami, nagle któraś z nich zawiesza się, powodując, że cała przeglądarka przestaje odpowiadać. Często jedynym ratunkiem jest zabicie całej przeglądarki i wystartowanie jej od nowa. To jest oczywiście uciążliwe i wiele produktów stara się znaleźć na to remedium – niestety nie zajmując się problemem u źródła, usuwając skutki a nie przyczyny. Firefox zatem potrafi po ponownym uruchomieniu odtworzyć wszystkie otwarte karty, wyświetlając nam ten sam zestaw stron, jakie mieliśmy otwarte przed wysypaniem się przeglądarki. Ale jeśli w którymś z tych okien mieliśmy jakieś dane, to już niestety ich nie mamy. Wiele aplikacji webowych, jak choćby edytor Wordpressa, w którym właśnie piszę tekst, automatycznie zapisuje dokumenty w bazie co kilkadziesiąt sekund w trakcie pracy nad nimi. To wszystko są protezy, które oczywiście sprawiają, że praca z aplikacjami webowymi jest możliwa – ale daleka jest od komfortowej.

Google postanowiło rozwiązać problem u źródła i całą architekturę przeglądarki zaprojektowało w odpowiedni sposób. Każda karta, każda otwierana strona, to osobny, niezależny proces, który jeśli stanie się niestabilny i wysypie się, zrobi to samodzielnie, nie wpływając na pracę całej przeglądarki ani innych otwartych stron. Co więcej – każdy element typu obiekt Flash czy Java osadzony na stronie, jest również osobnym procesem i problemy z nim wyłączą jedynie ten mały fragment ekranu, na którym jest wyświetlany, a cała reszta strony pracować będzie poprawnie. To jest jak różnica między posiadaniem ubezpieczenia na życie, a jeździe samochodem z dobrą strefą zgniotu i poduszkami powietrznymi.

W tym wszystkim nie chodzi o przeglądarkę.

Ale nowa wojna przeglądarek raczej nie wybuchnie – przynajmniej nie na razie. Dla Google bardziej istotne jest wprowadzenie nowej jakości na rynek przeglądarek niż zdobycie w nim 50% udziałów. Oto bowiem Google stworzyło produkt, który zupełnie zmienia korzystanie z aplikacji webowych.

Bo czy ktokolwiek będzie w poważny sposób korzystał z Google Docs, online’owego odpowiednika MS Office, jeśli te aplikacje działają wolniej niż Word czy Excel i w dodatku przeglądarka co chwilę się zawiesza? Może ktoś będzie, ale na pewno nie rynek korporacyjny, czyli najwięksi odbiorcy tych produktów. Zaoferowanie narzędzia, które sprawia, że praca z takimi aplikacjami jest szybsza i bardziej niezawodna, to wielki krok w kierunku przesunięcia środka ciężkości z biurek naszych komputerów do tzw. chmury – rozproszonego środowiska znajdującego się gdzieś w sieci. Nagle korzystanie z aplikacji webowych nie tylko dla zabawy, ale i w poważnych zastosowaniach, stało się dużo bardziej możliwe i dużo bardziej sensowne. Google nie chce wykończyć Microsoftu zabierając udziały rynkowe Internet Explorerowi – chce wykończyć Microsoft zabierając udziały rynkowe pakietowi Office.

Zatem zupełnie nie chodzi tu o wojnę przeglądarek. Niech sobie tych 30% wciąż korzystających z szóstej wersji IE nadal z niego korzysta, Chrome nie musi o nich walczyć. IE6 nadaje się do przeglądania portali i z grubsza do niczego innego – to i tak nie są klienci, którzy korzystaliby z Google Docs, bo ich wymagania w stosunku do technologii są niewielkie. Jeśli więc Google zdobędzie 20% najbardziej nowoczesnych użytkowników, to będzie z tego bardziej szczęśliwe, niż gdyby zdobyło 50% rynku mając “zwykłą” przeglądarkę, przy użyciu której Google Docs działa tak samo wolno jak w IE czy Firefoxie. Chrome ma za zadanie ułatwić i rozpropagować korzystanie z aplikacji webowych – przyspieszyć proces przechodzenia świata na właśnie taki tryb pracy online – i to właśnie tutaj Google chce dominować.

Chrome jako open-source

Udostępnienie kodu przeglądarki jako open-source to świetne posunięcie, potwierdzające to, że Google wcale nie zależy na udziale w rynku przeglądarek. Gdyby bowiem zależało, staraliby się chronić własne rozwiązania i być jedynymi, którzy je oferują. Google chce osiągnąć coś wręcz przeciwnego. Google daje wszystkim kod przeglądarki i zachęca do wykorzystania go – lub też jego części, jak na przykład silnika V8 – we własnych produktach. Nie chce zagarnąć rynku webowego, chce dokonać jakościowej zmiany w przeglądarkach.

Niech inni skorzystają za darmo z technologii Google, wezmą kod Chrome, dodadzą do niego kilka swoich pomysłów oraz własną nazwę – i oferują to jako zupełnie nowy produkt. Jeśli miałby on wydrzeć kolejny procencik rynku od przeglądarek poprzedniej generacji, Google będzie z tego powodu bardziej niż szczęśliwe – bo będzie to kolejny krok w kierunku ułatwienia światu korzystania z aplikacji online.

I właśnie o to chodzi w Chrome. Google dominuje na rynku aplikacji webowych ale aplikacje online to dziś znikomy procent rynku wszystkich aplikacji. Więcej osób używa Outlooka i Office niż GMail i Google Docs. Gdy rynek przesunie się w kierunku aplikacji w chmurze, to Google zostanie nowym liderem na rynku aplikacji. Chrome powstało po to, żeby ten moment nastąpił prędzej.